سیاه قلم

طراحی سیاه قلم

طراحی سیاه قلم شاخه ای از هنرهای تجسمی است که برای خلق هنر از ابزار به خصوصی از جمله مرکب سیاه ، قلم ، مداد و ذغال استفاده می شود و رنگ آمیزی خاصی غیر از تناژ سیاه و سفید در آن استفاده نمیشود .

در حالت کلی طراحی نوع خاصی از هنرهای تجسمی است ، هنرمند در طراحی از ابزار به خصوصی استفاده می کند تا طرح مورد نظر خود را بر روی متریال خاصی از جمله کاغذ ، مقوا و… نمایان سازد .

در حالت کلی طیف ابزار مورد استفاده در طراحی بسیار گسترده است و جای صحبت بسیاری دارد در این قسمت تنها قصد داریم از طراحی ساه قلم و چگونگی آموزش های آن صحبت کنیم.

نکته ی حائز اهمیت که باعث برتری آموزش سیاه قلم در باغ آینه نسبت به سایر آموزشگاه های هنری می گردد آموزش پایه ای و اصولی طراحی است حتی افرادی که هیچگونه شناختی از علم و هنر طراحی ندارند با شرکت در کلاس های طراحی سیاه قلم می تواننند در پایان کلاس ها به یک طراح حرفه ای تبدیل شوند .

طراحی سیاه قلم

تاریخچه ی سیاه قلم

سیاه قلم

طراحی سیاه قلم از قدمتی طولانی در فرهنگ ایران کهن برخوردار است به نحوی که از قرن هفتم هجری طراحان ، نقاشانی  یا به اصطلاح نگارگرانی بودند که از این حرفه استفاده می کردند و آثار هنری ماندگاری خلق کردند که هم انکون نیز بسیار مورد توجه هنرمندان واقع است و هنوز هم هنرمندان امروزی از سبک نقاشی ها و طراحی های سیاه قلم الهام میگیرند تا آثاری قدرتمند همچون آثار آنها خلق کند.

همانطور که از نام این هنر مشخص است و پیشتر نیز متذکر شدیم سیاه قلم نوعی طراحی است که از ذغال یا مداد ذغالی برای طراحی بهره می گیرد در زمان های قدیم که هنوز مدادهایی به این شکل ظاهری اختراع نشده بود زغال را با پودر کربنات کلسیم ترکیب می کردند که حاصل این ترکیب را به نام پودر ” مل ” می شناختند و در اصطلاح به آن ” ذغال مل می گفتند و به جای مدادهای متنوعی که در حال حاضر در بازار موجود است از قل مو برای خلق آثار خود استفاده می کردند .

اگر بخواهیم مستقیما به هنرمندانی که از سیاه قلم استفاده می کردند اشاره کنیم باید بگوییم که اکثر شاگردان کمال الملک شیفته ی این هنر زیبا بودند و بسیاری از آنها از جمله هنرمندان مشهور و صاحب نامی در سبک نقاشی سیاه قلم هستند.

انواع ذغال در طراحی سیاه قلم

در مقایسه با مدادهای طراحی زغال جنس متفاوت تری دارد در طراحی سیاه قلم گاها از زغال هایی استفاده می شود که ضخیم تر ، مشکی تر و روان تر است . البته طراحانی هستند که از ذغال به مانند یک مداد استفاده می کنند که در این صورت این امکان برایشان فراهم می شود که از زغال به عنوان یک ابزار طراحی قدرتمند استفاده نمایند که به واسطه ی آن می توانند سایه پردازی های زیبا ، هاشور زنی های حرفه ای و طرهایی در ابعاد بزرگ و خارق العاده ایجاد نمایند .

زغال هایی به شکل چوب های فشرده شده

مداد زغالی

معمولا این نوع از زغال ها در دو نوع سخت و نرم در بازار موجود است اگر جنس آن سخت باشد رنگ خاکستری تولید می کند و در طراحی هایی کاربرد دارد که هنرمند قصد استفاده از تناژهای خاکستری را دارد و بالعکس زغال هایی که نس نرم تری دارند در طراحی هایی کاربرد دارد که هنرمند قصد استفاده از رنگ مشکی مطلق و تیره را دارد .

شاید برایتان سوال بر انگیز باشد که سخت و نرمی این نوع زغال را چه چیزی تعیین می کند ، در تهیه ی این نوع زغال از نوعی چسب استفاده می گردد که هرچقدر میزان چسب موجود بیشتر باشد میزان سختی این نوع زغال ها نیز بیشتر خواهد بود.

در طراحی سیاه قلم با استفاده از این نوع زغال ها هنرمند میتواند در قسمت هایی از کار فشار دست را افزایش و در قسمت هایی فشار دست را کاهش داد به همین شکل می توان نقاشی سیاه قلم چشم نوازی را خلق کرد.

از ابزارهایی که در کلاس های سیاه قلم مورد استفاده قرار میگیرد مداد ذغالی است که در تکنیک های مختلفی کاربرد دارد و در خلق اثری هنی به هنرجو کمک می کند. مداد زغالی نامی است که بر ذغال فشرده شده نهاده اند همانطور ه از نام آن مشخص است این نوع ذغال طراحی سیاه قلم از قطعه زغالی تشکیل شده است که در پوششی از چوب قرار گرفته است در ظاهر همان مداد طراحی است اما از لحاظ ویژگی دقیقا ویژگی زغال را دارد درواقع تنها تفاوت آن در ظاهر است که شباهتی به مداد های طراحی معمولی دارد .خب تا اینجای کار مداد زغالی تفاوت خاصی با زغال هایی که در قسمت فوق توضیح آن را ارائه دادیم ندارد اما به این نکته توجه کنید که این نوع زغال از آنجا که ظاهری شبیه به مداد دارد پس قابلیت تراش شدن و نازک شدن نوک آن را نیز دارد پس با استفاده از این زغال ها هنرمند قادر است طراحی های ظریف تر ، طرح های ایپررئال و فوتورئال خلق کند.

زغال بید یا زغال تاک

پودر زغال

این نوع ذغال از لحاظ ظاهری بلند و استوانه ای است که از چوب درخت بید یا تاک تهیه شده است ، زغال بید بسیار نرم است که هنرمند با استفاده از آن می تواند یک رنگ خاکستری مخملی یا به اصطلاح خاکستری فاخته ای را در نقاشی خود خلق کند بافت فوق العاده ای به طراحی سیاه قلم اعطا می کند . هنرمندان و طراحان سیاه قلم از زغال بید و تاک برای طرح های اولیه و ترکیب های پایه ای استفاده می نمایند.

همانطور که از نام آن پیداست پودر زغال حالتی پودری دارد که بسیار نرم است و معمولا برای استفاده در طرح های سیاه قلم از قلم مو برای استفاده از پودر زغال استفاده می گردد . با استفاده از پودر زغال هنرمندان می توانند در آثار خود سایه هایی را ایجاد نمایند و به نقاشی خود جلوه ی بیشتری اعطا کنند ، پودر زغال معمولا در طرح های رئالیستی و طراحی چهره استفاده می شود .

ابزار مورد نیاز در طراحی سیاه قلم

طراحی سیاه قلم نیز همانند هر هنر دیگری مستلزم ابزرا به خصوصی است که هنرجو برای آموزش صحیح به آن نیازمند است در این قسمت قصد داریم شما عزیزان را با ابزار مورد نیاز برای طراحی سیاه قلم آشنا سازیم .

ابزار مورد نیاز برای طراحی سیاه قلم :

  • مقوا
  • پاستل گچی سفید و طوسی
  • کاتر
  • کنته سفید
  • پاک کن مدادی
  • پاک کن مثلثی
  • پاک کن خمیری
  • تخته شاسی
  • دستمال کاغذی

در مورد مقواهای استفاده شده در کلاس طراحی سیاه قلم باید توضیحاتی ارائه دهیم  ، انواع مقواهایی که در طراحی سیاه قلم استفاده می گردد میتوان به اشتنباخ ، فابریانو ، کالر اشاره کرد که هر آموزشگاه بر اساس متد اساتید خود از نوع خاصی از این مقواها استفاده می نماید البته این سه نوع مقوا از لحاظ جنس با یکدیگر تفاوت هایی دارند که به جهت همین تفاوت ها است که اساتید بر کار بر روی نوع خاصی از آن اصرار دارند .

هر کدام از این مقواهای مذکور از لحاظ گراماژ متفاوت هستند و معمولا اساتید ما برای طراحی سیاه قلم از گراماژ 180 الی 220 استفاده می نمایند که از بین این بازه نیز باتوجه به نوع طرحی که در حال آموزش است گراماژ مربوطه به هنرجو پیشنهاد می گردد.

سبک های طراحی سیاه قلم

شاید بارها و بارها این اسامی را از زبان هنرمندان مختلف در حوزه های هنری مختلف شنیده باشید و برایتان سوال برانگیز باشد که این واژه ها به چه معنایی هستند و هنرمندان در هرکدام از این سبک های هنری به چه می پردازند ، معمولا در طراحی سیاه قلم از سه سبک رئالیسم، هایپر رئال ، فتورئال استفاده می گردد که هرکدام توضیح به خصوصی دارد و در این قسمت به تفسیر هرکدام از سبک های مختلف را بسط می دهیم تا چگونگی آن برایتان روشن گردد.

سبک رئالیسم در طراحی سیاه قلم

از جمله اصطلاحاتی که هنرمندان و منتقدان هنر در حین توضیحات خود از آن استفاده می کنند سب رئالیسم است که در اواسط قرن 19 میلادی روی کار آمده است .

در حالت کلی واژه ی رئال به معنای واقعیت است و در هنر به معنای بازنمایی محیط و اتفاقات اطراف توسط هنرمندان است که به واقعیت تشابه بسیاری دارد .

در مورد سبک طراحی سیاه قلم رئالیسم نقاش نباید اثری خلق کند که مفهوم انتزاعی ، آرمانگرایانه ، چکیده نگاری ، رمانتیسم را با طراحی سیاه قلم خود به مخاطب انتقال دهد بلکه عینا باید واقعیتی که وجود دارد را باید به تصویر بکشد و با نقاشی خود دیدی واقع نگرانه به مخاطبان القاء نماید در طراحی سیاه قلم به سبک رئالیسم همه چیز همانطور که هست باید به نمایش گذاشته شود به نحوی که نقاشی حس حال حاضر را در زمان های بعد به مخاطب اقاء کند .

طراحی سیاه قلم

البته سبک رئالیسم در طراحی سیاه قلم به همین جا ختم نمیشود بلکه منتقدان هنری بر این اعتقاد هستند که نقاشی به سبک رئالیسم باید حقایق تفکر و روابط انسان ها و محیط طرافشان را بازگو کند این دسته از منتقدان همواره در تلاش هستند با این سبک از هنر به ماهیت ذات انسان ها و این موضوع که انسان ها می توانند به چه چیزهایی تبدیل گردند نیز اشاره شود البته این موضوع به این دلیل نیست که نقاشانی که سبک رئال طراحی می کنند موظف هستند دقیقا چنین مسائل بنیادین را در طرح های خود به نمایش بگذارند بلکه این موضوع تنها نظریه ی تعدادی از منتقدان است .

تعدادی از هنرمندان و نقاشانی در طول اریخ وجود داشتند که سبک کاری آنها دقیقا سبک رئالیسم بوده است که در این قسمت به تعدادی از این هنرمندان اشاره می نماییم .

نقاشانی با سبک کاری رئالیسم  :

  • کمال الملک
  • کوریه
  • مرتضی کاتوزیان
  • بروگل
  • پیکاسو
  • رمبراند
  • گویا
  • ون گوگ
  • و…

سبک رئالیسم به خودی خود نیز زیر شاخه هایی دارد از جمله رئالیسم سوسیالیسم این سبک هنری از شوروی سابق به روی کار آمده است که واقع گرایی در جامعه را به تصویر می کشد همچنین سبک هنری ناتورالیسم نیز از دیگر سبک های نقاشی است که به نوعی نقاشی واقع گرایانه از طبیعت و محیط های طبیعی می باشد

این سبک هنری در طراحی سیاه قلم به نوبه ی خود بسیار مورد استفاده قرار گرفته است و طرفداران بسیاری نیز دارد .

سبک هایپررئال در طراحی سیاه قلم

از سبک های موجود در طراحی سیاه قلم سبک هایپررئالیسم است این سبک در واژه به معنای فراتر از واقعیت است البته واقع نمایی در این سبک مورد استفاده قرار می گیرد اما واقع گرایی در عس های هنری هنرمند در سبک های هایپررئال بیشتر سعی بر این دارد اثری خلق کند که شباهت به عکاس های هنری دارد .

در طراحی سیاه قلم به سبک هایپررئال هنرمند سعی دارد چهره ، اشیاء و… را به صورت دقیق و عکس گونه ای نمایان کند البته در این سبک هنری آثار خلق شده از واقعیت کمی فاصله دارد اما شباهت بسیاری به عکس دارد.

سبک هایپررئال نه تنها در نقاشی و طراحی سیاه قلم بلکه در سایر هنرها از جمله مجسمه سازی نیز کاربرد دارد که در آن به خلق اثری با جزئیات دقیق و عکس گونه ای پرداخته می شود.

این سبک هنری در سال 2000 در ایالات متحده آمریکا و اروپا به شکل جنبشی هنری آغاز گردید و رفته رفته در بین جامعه ی هنری جایگاه خاصی به خود اختصاص داد .

نقاشانی با سبک کاری هایپررئالیسم  :

از نقاشان معروف در سبک هایپررئال می توان به نقاشان معروف ذیل اشاره نمود :

  • کانالتو
  • ریچارد استس

 

نقاشی هایی که با سبک هایپررئال خلق می شود معمولا 10 الی 20 برابر اندازه ی عکس اصلی هستند که این امر در میزان وضوح و شفافیت تصویر نقاشی شده نیز بی تاثیر نمیباشد.

اصول کار در طراحی سیاه قلم به سبک هایپررئالیسم کمی متفاوت تر از سبک رئالیسم است در این نوع نقاشی گاها بسته به نوع تصویر هدف از رنگ های روغن ، اکریلیک ، رنگ پاش و یا ترکیب هایی از رنگ ها مختلف استفاده می گردد که جلوه ی ویژه ای به این آثار هنری اعطا می نماید البته تعدادی از هنرمندان طراحی سیاه قلم به سبک هایپررئال به هیچ عنوان از رنگ روغن و.. استفاده نمیکنند این مورد دلخواه است و با توجه به سبک کاری هر شخص صورتی متفاوت خواهد داشت.

خب شاید برای شما سوال برانگیز باشد که شخص هنرمند از چه عکس هایی می تواند طراحی سیاه قلم به سبک هایپررئال داشته باشد هنرمندانی که قصد خلق آثار هایپررئال را داشته باشند از موضوع مورد نظر خود در زوایای مختلفی عکاسی می کنند و عکس های مذکور را چاپ می نمایند پس از آن از این عکس ها برای ایجاد و تصحیح نقش ها و اصلاح نحوه ی رنگ آمیزی اثر هنری خود استفاده می نمایند تعدادی از هنرمندان این سبک برای راحتی کار خود عکس مورد نظر را شطرنجی میکنند تا جزئیات موجود در هر پیکسل را به وضوح ببینند و تشخیص دهند و آن را در اثر هنری خود پیاده سازی نمایند.

سبک فوتورئال در طراحی سیاه قلم

فوتورئالیسم یکی از سبک های هنری است که با نام های سوپررئالیسم یا واقع گرایی عکس وار نیز در بین جامعه ی هنرمندان رایج است . این سبک هنری از اواخر قرن 1960 میلادی در آمریکا و اروپا به عنوان جنبش مستقلی شروع گردید و با گذر زمان به تکامل رسید. هنرمندانی که این جنبش را آغاز نمودند برخلاف زبان اکسپرسیونیسم که زبانی بصری و ناشناس و غیر ملموس است در جست و جوی سبک هنری بودند که بین هنر و جامعه ارتباط برقرار کند.

هنرمندان در طراحی سیاه قلم به سبک فوتورئالیسم در تلاش هستند تا با نگاه کردن به یک عکس و بررسی همه جانبه ی آن تصویری خلق کنند که بیش از حد به واقعیت نزدیک است و این دید دقیق یا به اصطلاح بیش از اندازه واقع گرایانه را در رسانه ای همچون مقوا ، کاغذ یا هر رسانه ی دیگر خلق می نمایند.

سبک هنری فوتورئال نیز همانند سایر سبک های فوق الذکر تنها در نقاشی و طراحی سیاه قلم به کار نمیرود بلکه تمام آار هنری می توانند از این سبک به خصوص الهام گیرند و آثاری هنرمندانه خلق نمایند.

در طول تاریخ هنرمندانی بودند که سبک کاری آنها فوتورئال بود و با این سبک به خصوص آثاری زیبا و جاودان خلق کردند از جمله این هنرمندان می توان به موارد ذیل اشاره نمود :

  • چای کلوز
  • دی آندرا
  • دیوین هانسون
  • ادری فلک
  • لوسین فروید

طراحی سیاه قلم به سبک فوتورئال نیز همانند سایر سبک ها ویژگی به خصوص خود را دارد در این سبک هنری وضوح و دقت بسیار زیادی در سراسر اثر هنری به چشم می خورد دقت در نشان دادن جزئیات این سبک هنری تنها مختص به طراحی سیاه قلم نمیباشد بلکه حوزه های هنری دیگری همچون مجسمه سازی که با استفاده از سبک فتورئال می باشد جزئیات دقیق را به نمایش می گذارند به نحوی که هنرمند در هنگام خلق یک مجسمه حتی از لباس ها یا لوازم واقعی استفاده می کنند تا حالت طبیعی تری به مجسمه ی خود القاء نماید.

سیاه قلم

تفاوت بین سبک های رئالیسم ، هایپررئالیسم و فوتورئالیسم

طراحی سیا قلم با سبک رئال به معنی آثاری واقع گرایانه و کاملا واقعی است ، البته این واقع گرا بودن عموما به شکل یا فرم کلی اشاره دارد و شامل سایه ها و روش های کلی سایه زدن نمیباشد.

در حالی که نقاشان در طراحی سیاه قلم به سبک فوتورئال علاوه بر رعایت فرم و شکل ظاهری به سایه ها و کنتراست های موجود در عکس نیز توجه می کند و در این سبک کاری لزوما نقاشی و طراحی باید مطابق با عکس مدنظر باشد.

سبک فوتورئال مخالفانی نیز دارد زیرا این نوع نقاشی ها باید دقیقا مشابه عکس باشد و گروهی از منتقدان معترض هستند و بر این قیده اند که اگر قرار باشد نقاشی مشابه با عکس طراحی گردد دیگر لزومی به دوربین عکاسی نیست و به نحوی این امر را بیهوده تلقی می کنند البته این مقایسه بین عکس و نقاشی امری صحیح نیست زیرا هنرمند با اجراء اصول نقاشی درواقع هنر خود را به رخ مخاطب کشیده است.درواقع سبک هنری فوتورئال چالشی بین سبک های هنری و قدرت هنرمند و تکنولوژی است و در این چالش برتری هنرمند و دستان و ذهن بشر برتری دارد و امری ستودنی است.

سبک دیگر که معرفی کردیم سبک فراواقع گرایانه است این سبک هنری نیز مشابه فوتورئال است اما با این تفاوت که هنرمند در نمایان کردن جزئیات کار به صورت اغراق آمیزی عمل کرده است.

افرادی بر این باور هستند که سبک هنری فوتورئال با پیشرفت تکنولوژی درواقع با پیشرفت دوربین های عکاسی رونق گرفت و در بین جامعه ی هنری معروف گردید.

البته منظور از پیشرفت دوربین های عکاسی ظهور دوربین فول فریم است زیرا تنها دوربین هایی که قابلیت آشکارسازی جزئیات را در حد سبک هایپررئال دارند این نوع از دوربین ها می باشند .

همانطور که متذکر شدیم در طراحی سیاه قلم به سبک هایپررئال تمامی جزئیات به صورت دقیق و واضح بر روی کار قرار می گیرد به فرض اگر طرتحی سیاه قلم از چهره داشته باشید دقیقا روزنه های پوست ، موهای ریز و کوچک ، قطره ی آب و هر موردی که تنها با دقت بسیار به چشم میخورد باید در طراحی به سبک هایپررئال رعایت گردد.

باتوجه به تفاوت هایی که این سه سبک دارند هنرجویان کلاس طراحی سیاه قل می توانند سبک موردنظر خود را انتخاب نمایند و در طول فعالیت های هنری خود بر این نوع سبک هنری مانور دهند البته این بدان معنا نیست که اگر شخصی یک سبک طراحی سیاه قلم را برگزید دیگر قادر نیست که به سایر سبک ها ورود کند بلکه تنها با رعایت اصول خاص می تواند وارد سبک دیگری گردد.

ویژگی کلاس های طراحی سیاه قلم در باغ آینه

  • فضای مناسب کلاس ها
  • اساتید خبره و هنرمند
  • آموزش صفر تا صد طراحی سیاه قلم
  • آموزش اصول طراحی