مقاله دوره آموزش تار و سه تار در وبلاگ موسسه باغ آینه

دوره آموزش تار و سه تار موسسه باغ آینه کرج

دوره آموزش تار و سه تار موسسه باغ آینه کرج با روش استاد مرحوم محمد رضا لطفی برای هنر دوستان و اهالی موسیقی بخصوص دوست داران موسیقی سنتی ایرانی در حال برگزاری است.( محمدرضا لطفی ۱۳۹۳ -۱۳۲۵ نازنین مرد روزگار ما؛ ردیف دان، موسیقی دان، آهنگ ساز، نوازنده برجسته تار و سه تار و کمانچه و همچنین پژوهشگر و مدرس موسیقی سنتی ایرانی بود. او از چهره های تاثیرگذار موسیقی ایرانی بود و شاگردان زیادی را پرورش داد.)

استادان تار و سه تار باغ آینه  از نوازندگان خوش نام استان البرز و شهر کرج هستند که از روشهای استاد لطفی در تدریس خود بهره می جویند. در ذیل به تاریخچه این دو ساز اصیل ایرانی اشاره شده است:

  • تاریخچه تار

تار در لغت ایرانی به معنی زه، سیم و از لحاظ سازشناسی از گروه سازهای زهی مضرابی است. بنابر روایتی تار از هجری موسیقی دان معروف ایرانی وجود داشته و بعد از وی توسط صفی الدین ۳۳۹ -۲۶۰ زمان فارابی حدود ارموی و دیگران به سمت کمال پیش رفته است. دو تصویر بجا مانده از تار در شیراز نشان میدهد که نواختن این ساز در دوره زندیه در شیراز متداول و مرسوم بوده است. با این همه، نام نوازنده مشخصی از این ساز در منابع دوره زندیه دیده نمیشود و از این رو، احتمالا این ساز در آن دوره نام دیگری داشته است. ساز تار (با شمایل و مشخصات سیم) از زمان قاجار دیده شده است. ۶ کنونی (کاسه و نقاره شبیه به دل روبروی هم، با دستهای متصل دارای مرتضی حنانه (استاد موسیقی ایرانی) در کتاب گامهای گمشده، تار را ساز ملی ایرانیان میداند. مرحوم روحالله خالقی (استاد موسیقی ایرانی) در کتاب سرگذشت موسیقی میگوید: ساز (تار) بهمراه نام سازهایی دیگر در شعر )ذکر شدهاست (هر روز یکی دولت و هر روز یکی غژ * هر روز یکی ۴۲۹–۳۷۰( فرخی سیستانی شاعر ایرانی نزهت و هر روز یکی تار).

ساز تار ساخته و پرداخته ذوق ایرانی است (منحنی و قوسهایی که در ساخت تار دیده میشود در خوشنویسی و نقاشی و مینیاتور و معماری ایرانی جاری و ساری است) و طی سالهای متمادی کامل (با افزودن سیم ۱۳۰۵ -۱۲۵۱) و کاملتر گشته است. آخرین اصلاحات توسط درویش خان استاد موسیقی ایرانی پرده است (یعنی کمتر از سه ۲۸ ششم جهت تکمیل و وسعت دامنه صوتی تار انجام پذیرفته است. تار دارای .ه۱۳۱۰–۱۲۵۴( اکتاو). آخرین الگوی منحصربهفرد ساخت تار نیز متعلق به سازگر مشهور ایرانی استاد یحیی دوم ش) است، چه به لحاظ شاخص فنی و چه از لحاظ ذوقی همچنان که گره چوب را به شکل متقارن روی کاسه تار (در اصطلاح چهار گل) طراحی مینموده است. جنس چوب کاسه تار از درخت توت، دسته آن گردوست.

دوره آموزش تار و سه تار موسسه باغ آینه کرج

  • تاریخچه سه تار

سه تار از خانواده تنبور است اما امروزه از نگاه روش نواختن و شکل دسته و تکنیکها بسیار به تار نزدیک است. سه تار در گذشته سه سیم (تار) داشته و اکنون چهار سیم دارد که سیم سوم و چهارم آن نزدیک به هم قرار دارند مینامند. با گذشت زمان کسانی چون ابونصر »بم« و همزمان نواخته میشوند و مجموعه آن دو را معمولا سیم ابوعلی سینا، صفی الدین ارموی و از متاخران ابوالحسن خان صبا لزوم افزایش یک سیم دیگر به این ساز ، فارابی را درک کرده و سه تارهای امروزی دارای چهار سیم هستند. این سیم از نظر تاریخی چهارمین سیمیاست که روی ساز قرار گرفته، ولی در ترتیب قرارگیری سیمها از پایین به بالا سیم سوم است. سیم سوم سه تار به سیم مشتاق معروف است و به روایتی از ابوالحسن صبا این سیم را نخستین بار درویشی به نام مشتاق علی شاه به این با اجرای پروانه ضبط شد. ۱۳۰۶ ساز افزوده است.

صدای این ساز برای نخستین بار در سال ساز سه تار به علت ویژگی صوتی خاص خود و صدای ظریفش، همواره مورد توجه صوفیان بوده است. صدای سه تار سه تار دارای صدایی مخملی و ظریف بوده از آنجایی که که با کنار ناخن انگشت سبابه دست راست نواخته میشود، صدای ساز ارتباط مستقیمی با اعصاب و روان نوازنده پیدا میکند و از این رو سه تار را اغلب همدم اوقات تنهایی خواندهاند. اغلب شنوندگان، ساز سه تار را دارای لحن و نوای غمگینی احساس میکنند، اما نوازندگان معاصر موسیقی ایرانی در تلاش برای توسعه موسیقی مدرن و نوی ایران، آثاری آفریدهاند که با حال و هوایی که تا دو دهه پیش از این ساز تصور میشد کاملا متفاوت است.

منبع: بلاگ باغ آینه

دیدگاه‌ خود را بنویسید

سبد خرید