تفاوت EQ و IQ

تفاوت EQ و IQ

برای دانستن تفاوت EQ و IQ ابتدا باید به شناخت درستی از هریک از این دو برسیم. اینکه تعریف EQ و IQ چیست؟ و ویژگی ها خصوصیات هر کدام را به دقت بشناسیم، تا پس از پاسخگویی به چنین سوالاتی بتوانیم به تفاوت EQ و IQ برسیم.

مبحث شناخت IQ در مقابل EQ 

در کتاب هوش هیجانی (EQ) نوشته دانیل گولمن، نویسنده و روانشناس مشهور، پیشنهاد شده است که اهمیت EQ (هوش عاطفی) از IQ بیشتر است. اما چرا؟ برخی از روانشناسان معتقدند که استاندارد اندازه گیری های هوش (IQ) بسیار محدود است و گستره وسیعی از هوش انسانی را شامل نمی شود.

برای مثال، رواشناس هوارد گاردنر پیشنهاد می کند که برخورداری از هوش تنها یک توانایی عمومی نیست. در عوض پیشنهاد می کند که در میان افراد چند نوع هوش وجود دارد و ممکن است افراد مختلف در تعدادی از آن ها دارای نقاط قوت باشند. برخی متخصصان معتقدند که به جای تمرکز بر روی هوش عادی، توانایی فهم و بیان احساسات می تواند نقشی برابر و حتی مهم تر در چگونگی زندگی افراد داشته باشد.

تفاوت EQ و IQ

آنچه که به عنوان تفاوت بین EQ و IQ مطرح می باشد به صورت خلاصه در اینجا آورده ایم.

چگونه می توان IQ و EQ را اندازه گیری و آزمایش کرد؟ بیایید با تعریف این دو اصطلاح شروع کنیم، تا در ابتدا بدانیم که هرکدام چه معنی دارند و با استفاده از آن دریابیم که چگونه این دو توانایی با یکدیگر متفاوت اند.

IQ یا همان فاکتور هوش، عددی است که از یک آزمون استاندارد هوش به دست می آید. در آزمون های IQ اصلی، نمره ها با تقسیم سن عقلی فرد بر سن واقعی او به دست آمده و سپس در صد ضرب می شود. بنابراین، یک کودک با سن عقلی ۱۵ سال و سن شناسنامه ای ۱۰ سال، دارای IQ 150 است. امروزه در بیشتر آزمون های IQ نمرات افراد با مقایسه فرد مورد امتحان با نمرات دیگر افراد در گروه سنی مشابه محاسبه می شود.

IQ نشان دهنده توانایی هایی مانند:

  • قدرت پردازش تصویری و فضایی
  • آگاهی از جهان اطراف
  • استدلال شناور یا سیال
  • حافظه کاری و حافظه کوتاه مدت
  • استدلال کمی

می باشد. از سوی دیگر EQ اندازه گیری سطح هوش هیجانی فرد است. هوش عاطفی یا هیجانی به توانایی فرد در درک، کنترل، ارزیابی و بیان احساسات اشاره می کند. بسیاری از روانشناسان توانسته اند مبحث هوش هیجانی را بیان کرده و این موضوع را در زمینه های مختلف از جمله مدیریت کسب و کار تا آموزش و پرورش مطرح کرده اند.

EQ بر توانایی هایی نظیر موارد زیر اشاره دارد:

  • شناسایی احساسات
  • ارزیابی و تشخیص احساس دیگران
  • کنترل احساسات خود
  • درک احساسات دیگران
  • استفاده از احساسات برای تسهیل ارتباطات اجتماعی
  • ارتباط با دیگران

از دهه ۱۹۹۰، هوش هیجانی از یک مفهوم نیمه مبهم موجود در مجلات علمی، به یک اصطلاح شناخته شده و مشهور تبدیل شده است. امروزه شما می توانید ابزارهایی را که ادعا می کنند به تقویت هوش هیجانی کودک کمک می کنند را به سادگی تهیه کنید. یا کودکان خود را در برنامه های یادگیری اجتماعی و عاطفی که توسط کارشناسان و روانشانسان طراحی شده اند برای تدریس مهارت های هوش عاطفی، ثبت نام کنید. در برخی از مدارس جهان، یادگیری مهارت های اجتماعی و احساسی حتی یک برنامه آموزشی مدون به حساب می آید.

IQ مهم تر است یا EQ؟

در یک برهه ای از زمان، IQ تعیین کننده اصلی موفقیت شناخته می شد.

معمولاً اینگونه فرض می شود که افرادی با سطح IQ بالاتر توانایی کسب موفقیت در مسائل مختلف زندگی و کاری بیشتری دارند، و محققان هنوز روی اینکه آیا هوش یا همان IQ موروثی است و از طریق ژن های والدین به فرزندان منتقل می شود و یا تحت تاثیر محیط به دست می آید به جمع بندی نرسیده اند. این مبحث از دیر باز تحت عنوان ذاتی یا اکتسابی بودن توانایی ها مطرح بوده است.

با این حال، برخی از منتقدان متوجه شدند که نه تنها IQ بالا هیچ تضمینی برای موفقیت در زندگی ایجاد نمی کند، بلکه ممکن است مفهوم محدود شده ای باشد که بتواند بسیاری از توانایی های انسانی و دانش ها را در خود محصور کند. اما همچنان IQ به عنوان یک عنصر مهم موفقیت، مخصوصا در مورد موفقیت تحصیلی، شناخته شده می باشد. افرادی که دارای IQ بالا هستند، معمولا در مدرسه خوب عمل می کنند، اغلب پول بیشتری را به دست می آورند و به طور کلی تمایل به تندرستی دارند. اما امروزه کارشناسان معتقدند که این تنها تعیین کننده موفقیت در زندگی نیست. در عوض، این موضوع تنها بخشی از یک مجموعه پیچیده از توانایی ها است که شامل هوش هیجانی در میان عوامل دیگر می باشد. مفهوم هوش هیجانی در بسیاری از زمینه ها، از جمله دنیای کسب و کار تاثیر زیادی دارد. در حال حاضر بسیاری از شرکت ها آموزش های هوش هیجانی را انجام می دهند و از آزمون های EQ به عنوان بخشی از روند استخدام استفاده می کنند. به طور مثال این موضوع توسط یک شرک بیمه کشف شد که EQ افراد می تواند نقش حیاتی در موفقیت های فروش سازمان داشته باشد. گروهی که توانایی های هوش هیجانی (هوش عاطفی) پایین تری مانند همدلی کمتر، اعتماد به نفس و ابتکار عمل ضعیفتری داشتند به نسبت گروهی با هوش عاطفی بالاتر از میزان فروش کمتری در سال برخوردار بودند.

علاوه بر این، توانایی های احساسی می توانند بر انتخاب های مصرف کنندگان تأثیر بگذارد، بخصوص زمانیکه فرد در معرض  تصمیم گیری برای خرید مواجه شود. دانیل کانمن، روانشناس برنده جایزه نوبل، متوجه شده است که مردم ترجیح می دهند با فردی که به آن اعتماد دارند معامله کنند، به جای کسی که این حس را نسبت به او ندارند، حتی اگر این بدان معنی باشد که برای یک محصول ارزانتر مجبور شوند هزینه بیشتری پرداخت کنند.

تفاوت EQ و IQ

آیا می توان هوش هیجانی (EQ) را آموخت؟

پس از طرح موضوعات فوق ممکن است تعجب کنید که با توجه به اهمیت بالایی که هوش هیجانی دارد، آیا می توان آن را آموزش دید و یا تقویت کرد؟

بر اساس تجزیه و تحلیل هایی که روی نتایج برنامه های آموزش مهارت های احساسی و اجتماعی از منظر روانشناسی انجام شده است، پاسخ این سوال بدون تردید مثبت خواهد بود.

اطلاعاتی که طی انجام آموزش های EQ بر روی دانش آموزان و تاثیرات آن به دست آمده، نشان می دهد که دانش آموزانی که هوش عاطفی در آن ها تقویت می شود، کمتر غیبت کرده و بیشتر علاقمند به حضور در مدرسه هستند. علاوه بر این میزان مشکلات انضباطی آن ها نیز بسیار کاهش یافته است و تاثیر مثبتی بر روی کسب نمرات بالاتر در آنها و موفقیت تحصیلی شان داشته است.

برخی از استراتژی های آموزش هوش هیجانی عبارتند از: پیشنهاد شخصیت های آموزشی، مدل سازی رفتارهای مثبت، تشویق افراد به فکر کردن درباره احساس دیگران و یافتن راههایی برای همدردی بیشتر نسبت به آنها.

در آخر اینکه موفقیت در زندگی نتیجه عوامل بسیاری است. اما هم IQ و هم EQ در کنار یکدیگر نقش بسیار مهمی در سلامت، رفاه و شادابی فرد در زندگی دارد. به جای فکر کردن به اینکه کدام یک از این عوامل تاثیر غالب را دارند، بیشترین سود را زمانی می برید که تلاش کنید تا به نسبت شرایط و موقعیت های مختلف بتوانید از مهارت هایی که کسب کرده اید بهترین استفاده را کنید.

منبع: بلاگ باغ آینه

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

سبد خرید