بنر فیلمنامه نویسی

فیلمنامه نویسی یکی از شاخه های هنری است که موجب خلق اثری جاودانه می گردد و همانند سایر علوم و رشته های علمی و هنری مستلزم آموزش هایی تخصصی است، فیلمنامه نویسی از ملزومات سینما و تولید یک فیلم است  .

لازم می دانیم در مورد فیلمنامه نویسی توضیح مختصری ارائه دهیم تا اهمیت آن برای شما عزیزان مشخص گردد، فیلمنامه یا به اصطلاح سناریو داستانی است که به منظور ساخت فیلم نوشته می شود و در آن صحنه ها و سکانس های مختلف فیلم تشریح می گردد در واقع یکی از کلیدی ترین مراحل ساخت فیلم یا سریال  فیلمنامه نویسی آن است زیرا تاثیر بسزایی در مخاطب می گذارد . شخصی که این اثر هنری را خلق می کند فیلمنامه نویس گویند.

فیلمنامه نیز همانند هر اثر هنری دیگری از یک سری عناصر تشکیل شده است که فیلم نامه نویس با مهارت و دقت خود این عناصر مختلف را کنار هم قرار می دهد تا یک نوشته ی ساده به اثری هنری منجر شود .

عناصر فیلمنامه :

در این قسمت قصد داریم به تعدادی از عناصر تشکیل دهنده ی فیلمنامه اشاره نماییم و به توضیحاتی مختصر در این باره بپردازیم.عناصر هر فیلم نامه شام موارد ذیل می باشد .

داستان فیلم : داستان یک فیلم توسط نویسنده ی آن نگارش می شود و به نقل روایتی خاص می پردازد، از اصلی ترین فاکتورهای یک فیلم نامه داستان فیلم است و فیلم نامه بر اساس این فاکتور مهم نگارش می شود .

شخصیت های فیلم : منظور از شخصیت های یک فیلم مجموعه بازیگران هستند که با القاء حسی خاص و خصوصیت های اخلاقی مشخص به جذابیت اثر کمک می کنند .

صحنه های فیلم : منظور از صحنه های هر اثر نمایشی فضایی برای نمایش دادن اثر اثر است ، درواقع صحته در هر اثر نمایشی فضایی برای بازیگران و عوامل سازنده ی آن و محل کانون توجه بینندگان است .

سکانس فیلم : سکانس مجموعه صحنه هایی از فیلم است که از لحاظ موضوعی با یکدیگر هم خوانی داشته باشد و قاعدتا هر فیلمی سکانس های متعدی دارد .

پرده فیلم : هر نمایش از چندین پرده تشکیل شده است که به طور معمول هر نمایش از یک تا 5 پرده را شامل می شود .

موسیقی فیلم : موسیقی نیز یکی دیگر از عناصر تشکیل دهنده  فیلم است که در خلق اثری بی نظیر سهم بسیاری دارد و از جمله عوامل تاثیر گذار بر بیننده می باشد.

فیلمنامه نویس باید با تمامی این عناصر اشنایی داشته باشد تا بتواند با ایده پردازی و روح بخشیدن به داستان فیلم نامه ای خلق نماید که بیننده را مجذوب کند ، البته فیلم نامه نویسی  تنها برای فیلمها و سریال های مختلف کاربرد ندارد بلکه فیلم نامه نویسان علاوه بر فیلم های سینمایی و تلوزیونی برای انیمیشن های کودکانه ، برنامه کودک ها ، بازی های کامپیوتری مختلف کاربرد بسزایی دارد و در واقع فیل نامه نویس است که سناریو این موارد و قالب و شکل اصلی موارد مذکور را با هنر خود می نویسد و با توانمندی خود توجه بسیاری را به این اثر هنری جلب می نماید .

در حالت کلی فیلم نامه نویسی هنری است که به خلق داستانی که شروع و ، میانه و خاتمه ای جذاب دارد می پردازد، شاید بتوان از فیلم نامه ی هر اثر هنری به عنوان نقطه قوت آن اثر یاد کرد و فیلم نامه نویسی نیزاز کلیدی ترین هنرهای سینمایی است، فیلمنامه نویسی مستلزم دقت و مهارت های بسیاری است زیرا ارتباط برقرار کردن بین اجزاء فوق الذکر امری دشوار است و ظرافتی بسیار می طلبد. البته در فیلمنامه نویسی عوامل بسیاری دخیل است فیلمنامه نویس باید در این زمینه تحقیقات بسیاری داشته باشد، در این حرفه هرچقدر تجربه ی شخص بیشتر باشد اثر خلق شده قدرتمندتر خواهد بود اما تجربه از جمله فاکتورهایی است که تحقیقاتی همه جانبه می تواند آن را پوشش دهد و تا کنون بارها و بارها پیش آمده است که فیلم نامه نویسی بی تجربه و مبتدی بدون داشتن اندکی تجربه در این زمینه اثری فوق العاده حرفه ای خلق کرده است که بسیار جاودانه شده است. اما دوستانی که قصد ورود به کلاس های فیلمنامه نویسی را دارند باید به این نکته توجه نمایند کپی برداری از هرگونه فیلمنامه ای اعم از فیلم نامه های داخل کشور یا فیلم نامه های خارج از کشور کار بسیار نادرستی است که منجر به تولید فیلمی بی محتوا می شود و متاسفانه تا کنون فیلم های بسیاری با استفاده از کپی برداری فیلم های خارجی تولید شده است و این مورد باعث تولید فیلم هایی بی محتوا و سطح پایین شده است که بیننده در پایان تماشای این فیلم از وقتی که برای تماشای آن صرف کرده است پشیمان خواهد شد .

فیلمنامه نویسی امری دشوار است زیرا فیلمنامه نویس باید مردم شناس باشد و به تمام مبانی جامعه شناسی و اصول آن آشنا باشد او باید بتواند در دل جامعه رسوخ کند و از اتفاقات الهام گیرد و ایده پردازی نماید درواقع ایده پردازی مهم ترین رکن یک فیلمنامه است و این فیلمنامه تراوشات ذهنی فیلمنامه نویس است که همین عامل به جذابیت یک فیلم می افزاید، تفکر و تخیل فیلم نامه نویس است که باعث برتری آن اثر می شود .

اکثر اثرهای هنری که تا کنون در سینما و تلوزیون مطرح گردیده است کارگردانان خود به شخصه فیلم نامه را خلق می کنند و گاها مشاهده شده است که کارگردانان بسیاری تنها در صورتی وارد یک کار می شوند که فیلم نامه را خودشان نوشته باشند. معمولا برای تولید یک فیلم اگر فیلم نامه از سمت کارگردان ارائه نگردد تعداد زیادی فیلم نامه  به تهیه کننده معرفی می شود که باید از بین این فیلم نامه ها بهترین را انتخاب نماید، گاهی اوقات نیز تهیه کننده یک رمان را در نظر دارد و از فیلمنامه نویسی که سابقه کار با او را داشته است و از متد کاری او اطلاع دارد درخواست نگارش فیلم نامه ای با اطلاعات آن رمان را می دهد . این موارد بهترین حالت هایی است که منجر به تولید فیلم نامه یک اثر می شود متاسفانه امروزه با فیلم نامه هایی که از لحاظ محتوا سطح بسیار ضعیفی دارند مواجه می شویم و این اثرهای هنری سطح پایین تنها جهت فروش بیشتر مورد پذیرش قرار می گیرند اما اگر از لحاظ علمی مورد بررسی قرار گیرند این نتیجه حاصل خواهد شد که این آثار تنها به جهت طنزی که دارند مورد استقبال واقع شدند و از لحاظ محتوا بسیار سطح پایینی دارند، شاید در یک بازه زمانی این نوع فیلم ها مورد استقبال مخاطبان قرار گیرند اما اگر این روند ادامه داشته باشد جامعه سینمایی ما به مرور به بیراهه می رود و جامعه هنری ما روند ضعیفی را طی خواهد کرد زیرا هر چقدر این نوع فیلم ها با این فیلمنامه نویسی های بی محتوا با استقبال بیشتری مواجه شود فیلم نامه نویسان به سمت نگارش غیر اصولی فیلم نامه تشویق می شوند تا به واسطه ی فیلم نامه ای بی محتوا بتوانند فروش خود را افزایش دهند و به مرور زمان فیل نامه هایی که ارزشمند هستند و اصولی نگارش شده اند کمرنگ تر خواهند شد و این عامل آفتی در جامعه هنری و سینمای است، البته لازم است موضوعی را روشن سازی نماییم منظور این نیست که فیل های طنز بی محتوا است اتفاقا برعکس اگر در نگارش یک فیلم نامه نکات و ظرافت های طنز به جا استفاده گردد و از لاظ محتوا ارزشمند باشد می توان به عنوان یکی از برترین آثار باشد.

فیلم نامه ی یک اثر هنری به آن اثر اعتبار می بخشد چه بسیار فیلم ها و آثار هنری که با وجود استفاده از بهترین امکانات در تهیه ی آن

معمولا اعتبار هر فیلم و سریال به فیلم نامه ی آن است تا کنون با بسیاری از فیلم ها و آثار هنری مواجه شده ایم که حتی با استفاده از بهترین امکانات میزان درخشیدن آن اندک بوده است شاید داشتن فیلم نامه ای ضعیف بوده که باعث عدم درخشش این اثر هنری شده است.

باغ آینه به عنوان یک موسسه ی فرهنگی و هنری که با برگزاری کلاس های آموزشی و فرهنگی مختلف همواره در صدد رفع مشکلات اجتماعی و فرهنگی است باتوجه به میزان اهمیت این ساختار فیلم و جلوگیری از مشکلات بعدی که ممکن است گریبانگیر جامعه ی فیلم سازی شود به تشکیل کلاس های آموزش فیلمنامه نویسی اقدام نمود تا بدین وسیله بتواند گامی کوچک در جهت ارقاء سطح فرهنگی جامعه بردارد .

کلاس فیلم نامه نویسی

اهمیت فیلمنامه در یک فیلم یا اثر هنری

در موفقیت یک فیلم عوامل بسیاری دخیل هستند اما اهمیت فیلم نامه در موفقیت یک اثر هنری بسیار زیاد است بدین صورت که اگر فیلم دارای عوامل و ویژگی های مثبت و ایده آل باشد اما فیلم نامه ای ضعیف داشته باشد به هیچ عنوان موفق نخواهد شد درواقع درصد موفقیت این اثر بسیار ناچیز است اما در مقابل اگر یک اثر فیلم نامه ای قوی داشته باشد اما سایر اجزای تشیل دهنده ی آن ضعیف باشند صد در صد موفق خواهد شد زیرا فیلم نامه از اصلی ترین ارکان یک فیلم است در واقع فیلم نامه اساس و بطن فیلم است و به آن رنگ و بویی دیگر می بخشد شاید بتوان با قاطعیت ادعا کرد که بیشترین سهم موفقیت یک فیلم در گروی فیل نامه ی آن است ، این فیلم نامه است که به راحتی می تواند به اثر هنری روح بخشد ، فیلم نامه نویس است که با هنر خود به تک تک اجزای تشکیل دهنده ی فیلم روح می بخشد .

اگر شما به دنبال ساخت فیلمی حرفه ای هستید و درصدد جلب رضایت مخاطبان می باشید باید در ابتدا به دنبال یافتن فیلم نامه ای صحیح مطابق با معیار های به خصوص باشید ، فیلم نامه ای که به درستی نگارش شود قطعا تا حد زیادی در هزینه و وقت عوامل تهیه کننده فیلم صرفه جویی خواهد کرد.

کلاس فیلم نامه نویسی

حیطه وظایف فیلمنامه نویس

  • ایده پردازی
  • خلق شخصیت هایی باور پذیر
  • نگارش نسخه اجرایی فیلم نامه
  • فروش ایده پردازی های خود به تهیه کنندگان
  • بررسی بازخوردهای مختلف که از سمت تهیه کنندگان دریافت می شود
  • رفع ایرادات و اصلاح فیلم نامه
کلاس فیلم نامه نویسی

مهارت های لازم برای فیلمنامه نویسی

  • استعداد و علاقه به نگارش داستان که یکی از اولین و تاثیر گذارترین فاکتورهای فیلمنامه نویسی موفق است.
  • خلاقیت در نگارش و قدرت تخیل بالا، این عامل نیز در نگارش فیلم نامه نیز از پایه ای ترین اصول است.
  • اشراف داشتن به اصول فیلمنامه نویسی و استفاده از تکنیک های مذکور پس از دو عامل ابتدایی و پایه ای در فیلمنامه نویسی آگاهی از مبانی این علم بسیار قابل اهمیت است.
  • تسلط و دقت فرد در روند فیلمنامه نویسی برای حفظ چارچوب کلی فیلم نامه
  • انتقاد پذیری بالا این مورد یکی از لازمه های وجودی و ذاتی فیلمنامه نویسان است زیرا وقتی اثری خلق می گردد بسیاری از فیلم نامه نویسان و جامعه هنری و خبری از این اثر انتقاد خواهند کرد.
  • صبوری ، فیلمنامه نویسی یکی از علوم و هنرهایی است که فرد ممکن است در طی آن با شکست های بسیاری رو به رو گردد به همین جهت در این مسیر فرد باید آمادگی شکست و ناکامی بسیاری را داشته باشد.
کلاس فیلم نامه نویسی

تحصیلات لازم برای فیلمنامه نویسی

فیلمنامه نویسی نیز همانند تمام علوم و هنرهای دیگر مستلزم آموزش و کسب مدرک است و علاقمندان به این شغل باید در رشته های دانشگاهی ادبیات نمایشی و رشته ی تحصیلی فیلم نامه نویسی که انحصاری به این رشته اختصاص دارد به تحصیلات آکادمیک ادامه دهند، البته تحصیلات آکادمیک به تنهایی برای فیلم نامه نویسی کفایت نمیکند بلکه افرادی که قصد موفق شدن در این شغل را دارند باید با تمام قدرت به کسب تجربه در این زمینه بپردازند و عامل دیگری که تاثیر بسزایی در تبدیل شدن یک فرد به فیلمنامه نویسی قهار دارد استعداد ذاتی آن شخص است .

کلاس فیلم نامه نویسی

فرصت های شغلی فیلمنامه نویسان

اطلاع یافتن از هر حوزه علمی و هنری که قصد وارد شدن در آن را داریم امری طبیعی است در این قسمت قصد داریم به فرصت های شغلی فیلمنامه نویسی بپردازیم تا از این طریق تمام جوانب این رشته ی هنری و علمی را روشن سازیم .

فیلمنامه نویسان معمولا به صورت مستقل کار می کنند به این صورت که پس از خلق اثر خود آن را برای تایید به تهیه کنندگان مختلف جهت بررسی بیشتر می سپارند و پس از تایید از جانب تهیه کننده این فیلم نامه از فیلمنامه نویس خریداری شده و در ساخت اثر هنری از آن استفاده می شود، اما گاها باتوجه به نوع پروژه الزام وجود فیلم نامه نویس در حین انجام کار به وجود خواهد آمد.

فیلمنامه نویسان تنها از طریق فروش اثر خود فعالیت نمیکنند بلکه بسیاری شرکت های خصوصی یا صدا و سیما اقدام به استخدام نیروی فیلم نامه نویس می کنند.

فیلمنامه نویسان در طول زمان کاری خود ممکن است با مشکلات مختلفی نیز مواجه شوند که در این قسمت به برخی از آنها اشاره می نماییم.

  • ممیزی هایی که برای فیلمنامه در حین کار به وجود می آید.
  • رقابت هایی نادرست بین فیلمنامه نویسان از لحاظ پر فروش بودن اثر
  • ضف فیلم نامه ها بر اثر ضعف علمی فیلمنامه نویسان
  • کپی از فیل نامه های خارجی
  • و…
فیلمنامه نویسی

انواع فیلم نامه ها

اگر بخواهیم به انواع آثار خلق شده در فیلمنامه نویسی اشاره کنیم میتوانیم آن را به دو دسته ی ذیل تقسیم بندی نماییم.

  • فیلم نامه داستانی
  • فیلم نامه مستند

که فیلم نامه های داستانی خود یک گروه مستقل هستند و شامل زیر شاخه هایی می باشند .

  • فیلم نامه سریالی
  • فیلم نامه کوتاه
  • فیلم نامه بلند
فیلمنامه نویسی

ساختار فیلم نامه

در استاندارد فیلمنامه نویسی در حالت کلی فیلمنامه ها به چند دسته ی مجزا تقسیم می شوند که در این قسمت به مرفی هر یک از این موارد می پردازیم .

فیلم نامه هایی با ساختار خطی :

این مورد یکی از ساده ترین انواع ساختار فیلم نامه است، فیلم نامه هایی با ساختار خطی خلق می شوند معمولا یک نقطه ی ابتدایی دارد که شروع داستان در آن اتفاق می افتد و کم کم با جلو رفتن همه عناصر و وقایع روال طبیعی را می پیمایند و در یک نقطه به خاتمه می رسند .

فیلم نامه هایی با ساختار مدور :

یکی دیگر از انواع ساختار فیلم که فیلمنامه نویسان گاها از آن استفاده می نمایند فیلمنامه نویسی با ساختار مدور است نام این ساختار به صورت واضح بیان کننده ی ویژگی های آن است در این ساختار فیلمنامه نویس یک نقطه ی آغازین دارد که فیلم نامه در این نقطه شروع می شود و در ادامه داستان همانند بومرنگ به نقطه ی آغازین بازمیگردد .

فیلم نامه با ساختار منقطع :

در فیلم نامه هایی که ساختار منقطع دارد هر قسمت از فیلم نامه در زمان مشخصی به وقوع می پیوندد که هر قسمت از سناریو به توضیح و شفاف سازی موضوعی به خصوص می پردازد در این نوع فیلم نامه در سراسر سناریو نکته ای به خصوص نهفته است .

فیلمنامه با ساختار مارپیچ :

در فیلمنامه هایی با ساختار مارپیچ مخاطب مدام شاهد گذر زمان به صورت مارپیچی است به این صورت که سناریو از میانه شروع می شود و اتفاقات به سمت گذشته می رود و پس از آن داستان رو به اتفاقات زمان حال پیش روی می کند در حین مشاهده ی فیلم مخاطب دوباره به میانه ی داستان می رسد و مجددا تمام اتفاقات میانه ی داستان تکرار می شود اما این بار اتفاقات با جزئیات بیشتر به وقوع می پیوندد و پس از آن فیلم به سمت انتها پیش میرود.

فیلم نامه هایی با ساختار دو یا چند وجهی :

در فیلمنامه هایی با ساختار دو یا چند وجهی کل داستان بر مبنای حوادث واقعی شکل می گیرد که در طی سناریو این وقایع در هم می آمیزند و ترکیب می شوند .

فیلمنامه هایی با ساختار شکسته :

در فیلمنامه هایی با ساختار شکسته کل سناریو از قسمت هایی شکسته تشکیل شده است گویی این فیلم نامه ساختاری مشابه کلاژ دارد و در این ساختار به خصوص حوادث مختلف به صورت مجزا به نمایش ذاشته می شود.

آموزش فیلمنامه نویسی

قسمت های تشکیل دهنده ی فیلم نامه

  • شناسه فیلم نامه
  • متن اصلی فیلم نامه

معمولا فیلمنامه ها از دو قسمت شناسه و متن تشکیل شده اند که شناسه های آن معمولا مشخصات آن فیلم را بیان می کند و به صورت استاندارد شناسه ی هر فیلم از سه تا 10 صفحه می باشد ، صفحه ی اول فیلم نامه معمولا به نام فیلمنامه ، نام فیلمنامه نویس و تاریخ اتمام اثر اختصاص داده می شود .

هر یک از قسمت هایی که در شناسه ی فیلم نامه نوشته می شود باید مطابق با قوانین به خصوصی باشد برای مثال فیلم نامه نویس باید در نام فیلم نامه دقت داشته باشد و باید نامی برگزیند که متناسب با مخاطبان اثر است انتخاب نام فیلمنامه باید کاملا متناسب باشد اگر مخاطبان اثر رنج سنی کودک است نیاز به انتخاب اسمی کودکانه حس می شود و اگر قیلم نامه دیدگاهی فلسفی را مطرح کرده است نیاز به اسمی فلسفی حس می شود .

معمولا صفحه ی دوم فیلمنامه به معرفی نقش های فیلم پرداخته می شود ، فیلم نامه نویسان معمولا باید فهرستی از کارکترهای فیلم به همراه سکانس هایی که این کارکترها به ایفا نقش می پردازند تهیه نمایند.

صفحه ی سوم شناسه باید به خلاصه ی فیلم نامه اختصاص داده شود، فیلمنامه نویسان موظف هستند خلاصه ای مختصر و گویا از اثر خود در صفحه ی سوم ارائه دهند و این خلاصه باید تا حدی گویا باشد که شخص سوم با خواندن آن به صورت کاملا واضح به داستان پی ببرد.

قسمت دیگری که در فیلمنامه مطرح است متن آن است در این قسمت فیلمنامه نویس موظف به رعایت تمامی اصول فیلم نامه نویسی است، تمامی تکنیک های لازمه باید به کار گرفته شود تا منجر به خلق اثری خارق العاده گردد، فیلم نامه باید تا حدی قوی باشد که بیننده را جذب خود کند.